Dünyanın önemli turizm merkezlerinde ve Yunan adalarında benzer uygulamaların yıllardır bulunduğuna dikkat çeken Başkan Erkan Özkan, İzmir’de taksi tarifesinin açık ve şeffaf olduğunu belirterek, “Amaç turistten daha fazla ücret almak değil; turistimizin daha araca binmeden ne ödeyeceğini bilmesini sağlamaktır. Üstelik Efes-Selçuk ve şehir turlarında kilometre, trafik ve uzun bekleme süreleri normal taksimetre tarifesine göre hesaba katıldığında turistimizin ödeyeceği bedel daha yüksek dahi çıkabilir. Esnafımızın saatlerce beklediği, park sorunu yaşadığı ve bu süre içerisinde başka iş alamadığı gerçeğini görmeden taksi esnafını suçlamak haksızlıktır” dedi.
Kruvaziyer turizminin hareketlenmesiyle birlikte İzmir Limanı’ndan kentin tarihi ve turistik noktalarına gerçekleştirilen taksi taşımacılığında uygulanan sabit fiyatlar yeniden tartışma konusu oldu.
Kemeraltı esnafından gelen eleştirilere yanıt veren İzmir Şoförler ve Otomobilciler Esnaf Odası Başkanı Erkan Özkan, konunun yalnızca açıklanan rakamlar üzerinden değerlendirilmesinin eksik ve haksız bir sonuca yol açacağını söyledi.
Başkan Erkan Özkan, turistlere verilen taksi hizmetinin sadece bir noktadan diğerine gidilen kilometreden ibaret olmadığını; özellikle Efes-Selçuk ve şehir turlarında uzun bekleme süreleri, trafik, park problemi ve taksinin saatler boyunca başka bir iş yapamamasının da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
“İZMİR’İN TAKSİ TARİFESİ BELLİ, AÇIK VE ŞEFFAFTIR”
İzmir’de taksi ücretlerinin taksiciler tarafından keyfî şekilde belirlenmediğinin altını çizen Başkan Erkan Özkan, yürürlükteki taksimetre tarifesinin herkes tarafından bilinebilir ve açık olduğunu ifade etti.
“Öncelikle kamuoyunda yanlış bir algı oluşturulmaması gerekiyor. İzmir’de taksi esnafımızın uyguladığı tarife bellidir. Açılış ücretimiz bellidir, kilometre ücretimiz bellidir, taksimetremiz vardır. Bunların hiçbiri gizli değildir.
Taksi esnafımızın turistin karşısına geçerek kafasına göre fiyat belirlediği gibi bir yaklaşımı kesinlikle kabul etmiyoruz. Esnafımız belirlenen tarife doğrultusunda hizmet vermektedir. Dolayısıyla tartışmaya başlarken önce bu gerçeği ortaya koymak gerekiyor.”

“SABİT FİYATIN AMACI TURİSTTEN FAZLA PARA ALMAK DEĞİL”
Turistik taşımacılıkta kullanılan sabit fiyat uygulamasının amacının yanlış yorumlandığını belirten Erkan Özkan, sistemin temelinde turistin ödeyeceği bedeli önceden bilmesinin bulunduğunu söyledi.
Başkan Erkan Özkan, “Turistimiz yabancı bir ülkede, bilmediği bir şehirde. Gideceği yere ne kadar ücret ödeyeceğini daha araca binmeden bilmek istiyor. Sabit fiyatın mantığı da budur. Trafik yoğunlaştı, yolculuk uzadı, bekleme oldu diye yolculuğun sonunda karşısına beklemediği bir rakam çıkmıyor. Baştan konuşulan bedeli biliyor. Bunun adı belirsizlik değil, tam tersine şeffaflıktır” dedi.
“BU UYGULAMA SADECE İZMİR’DE YOK”
Belirli turistik güzergâhlarda önceden bilinen veya sabit ücret uygulamalarının dünyanın farklı turizm merkezlerinde bulunduğuna dikkat çeken Başkan Erkan Özkan, New York ve Paris gibi büyük kentlerin yanı sıra Türkiye’ye komşu Yunanistan’ın turistik bölgelerindeki uygulamaların da incelenmesi gerektiğini söyledi.
“Dünyanın en önemli turizm merkezlerine baktığımızda belirli güzergâhlarda sabit veya önceden belirlenmiş taksi ücretlerini görüyoruz. New York’ta bunun örneği var, Paris’te var. Çok uzağa gitmeye de gerek yok; yanı başımızdaki Yunanistan’a, turistik adalara bakabiliriz.
Turistin ödeyeceği bedeli önceden bilmesi dünyanın başka bir turizm merkezinde güven sağlayan bir uygulama olarak görülüyorsa, İzmir’de aynı anlayışın doğrudan ‘turistten fazla para alınıyor’ şeklinde değerlendirilmesi doğru değildir.”

“YUNAN ADALARINDA BEKLEMENİN BİLE BİR KARŞILIĞI VAR”
Yunan adalarındaki uygulamalara özellikle dikkat çeken Başkan Erkan Özkan, bazı turistik destinasyonlarda güzergâh ücretlerinin yanında beklemenin de ayrıca ekonomik karşılığının bulunduğunu belirtti.
Başkan Erkan Özkan, “Turistik bölgelerde taksilerin belirli noktalara ne kadar ücretle gideceğine ilişkin listeleri görebiliyorsunuz. Bazı uygulamalarda bekleme süresinin dahi ayrıca karşılığı bulunuyor. Çünkü bir ticari taksi beklediği süre içerisinde başka bir yolcu taşıyamıyor. O aracın zamanı aynı zamanda çalışma süresidir. Biz tartışmayı yaparken bunun da görülmesini istiyoruz” ifadelerini kullandı.
“EFES TURUNU SADECE KİLOMETRE ÜZERİNDEN DEĞERLENDİREMEZSİNİZ”
Başkan Erkan Özkan, tartışmada gözden kaçırılan en önemli konulardan birinin Efes ve Selçuk turları olduğunu belirtti.
Kruvaziyer gemisinden inen bir turistin İzmir Limanı’ndan taksiye binerek Efes’e gitmesinin sıradan bir şehir içi yolculuk gibi değerlendirilemeyeceğini söyleyen Erkan Özkan, şöyle konuştu:
“Esnafımız turistimizi İzmir Limanı’ndan alıyor, Selçuk’a, Efes’e götürüyor. Turistimiz Efes Antik Kenti’ni geziyor. Bu gezi on dakika, yirmi dakika sürmüyor. İki saat, üç saat, zaman zaman daha uzun sürebiliyor.
Esnafımız müşterisini orada bırakıp İzmir’e geri dönemez. Beklemek zorunda. Turistimiz gezisini tamamladığında yeniden aracına binecek. Belki başka bir turistik noktaya gitmek isteyecek. Esnafımız oraya götürecek ve gerektiğinde yeniden bekleyecek. Ardından İzmir’e dönüş yapacak.
Böyle bir hizmeti sadece ‘Kaç kilometre gidildi?’ diye değerlendirirsek esnafımızın harcadığı zamanı ve verdiği hizmetin önemli bir bölümünü yok saymış oluruz.”
“SAATLERCE BEKLEYEN TAKSİ BAŞKA İŞ YAPAMIYOR”
Taksi esnafı açısından bekleme süresinin doğrudan bir çalışma kaybı olduğunun altını çizen Başkan Erkan Özkan, özellikle Efes turlarında bunun saatlerle ifade edildiğini söyledi.
“Bir ticari taksi için zaman aynı zamanda kazançtır” diyen Erkan Özkan, şunları söyledi:
“Esnafımız müşterisini Efes’e götürdüğünde saatlerce bekliyor. O süre içerisinde başka bir müşteriye hizmet veremiyor, İzmir’de çalışamıyor. Taksi ticari olarak müşterisine tahsis edilmiş durumda.
Buna rağmen esnafımız kaybettiği bütün çalışma süresini müşterisinin önüne ayrı bir maliyet olarak koymuyor. Sabit fiyatın içerisinde bu beklemeler de olabiliyor.
Dolayısıyla yalnızca toplam rakama bakarak ‘Taksici fazla ücret alıyor’ demek, hizmetin yarısını görüp diğer yarısını görmemektir.”
“EN ÖNEMLİ SORUNLARIMIZDAN BİRİ PARK VE BEKLEME ALANI”
Turistik taşımacılık yapan taksi esnafının en önemli sorunlarından birinin park ve bekleme alanı yetersizliği olduğunu vurgulayan Başkan Erkan Özkan, bu sorunun hem Efes-Selçuk hattında hem de İzmir içerisindeki şehir turlarında yaşandığını söyledi.
“Esnafımız turistimizi Efes’e götürüyor, bu defa nerede bekleyeceğini düşünüyor. Yoğun dönemlerde park yeri bulmak ciddi bir problem haline geliyor. Müşterisini bırakıp uzaklaşamaz; çünkü turist gezisini tamamladığında aracını orada görmek istiyor.
Aynı sorunu İzmir şehir turlarında da yaşıyoruz. Turistimiz Kemeraltı’nı gezecek, Tarihi Asansör’e gidecek, başka bir turistik noktayı ziyaret edecek. Taksi esnafımız müşterisini indiriyor ama nerede bekleyecek? İzmir’in merkezindeki trafik ve park sorunu hepimizin malumu.
Esnafımız hem müşterisini bekliyor hem park sorunu yaşıyor hem de o süre içerisinde başka bir iş alamıyor. Bunların hepsi verilen hizmetin bir parçasıdır.”
Serkan Gürkaş
