İKTİDAR İÇİN “FON”, “SON” MU?

Güzel İzmir’imiz bir kez daha acıya boğuldu. Bir kez daha yürekler, aynı anda aynı acı ve öfkeyle yandı.

Aliağa HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda 18 işçi hayatını kaybetti. Sorumluların sorumluluktan kaçmak için “iş kazası” olarak nitelendirdiği, gerçekte ise bir iş cinayeti olan bu olayda 18 emekçi can verdi.

Hiçbirini tanımıyoruz. Ancak aynı kentte, aynı havayı soluduğumuz; kim bilir, sokakta yan yana yürüdüğümüz, belki aynı mahallenin, aynı sokağın sakini olduğumuz, belki de bir çay bahçesinde ayrı masalarda oturup aynı garsonun getirdiği çayı içtiğimiz 18 can…

Daha fazla para kazanma hırsına teslim olmuş bir işverenin ihmalleriyle gündeme gelen bu acı olayın arka planında, aynı iş yerinde meydana gelen önceki kazalar, yaralanmalar ve can kayıpları nedeniyle hüküm giymiş bir patron bulunuyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın elinden plaket almış bir isim…

Arkalarında onlarca gözü yaşlı anne, baba, eş, çocuk ve kardeş bırakan 18 can toprağa verilirken, acılı yüreklerden yükselen “Hesap sorulsun!” çığlıkları yurdun çeşitli kentlerine yayıldı.

Her acı olayda olduğu gibi cevapsız sorular da peş peşe geldi:

Daha önce yaşanan kazalar öncesinde ve sonrasında neden gerekli denetimler yapılmadı? Denetimler yapıldıysa gereği neden yerine getirilmedi?

Bu sorular, hiç kuşkusuz, adil bir yargılama sonucunda bugün olmasa bile yarın yanıtlarını bulacaktır.

Aslında burada üzerinde durulması gereken asıl mesele şu: HABAŞ cinayeti, yalnızca bir fabrikanın patlaması değil, sistemin patlamasıdır. Yani Pandora’nın Kutusu bir kez daha açılmıştır. Umarım bu kez de kutu kapatılarak gerçekler görünmez hâle getirilmez ve yeni cinayetlere davetiye çıkarılmaz.

İŞ CİNAYETLERİ ART ARDA GELİYOR

“Yeni cinayetlere davetiye çıkarılmaz” derken bir hatırlatma yapmak gerekiyor.

İSİG Meclisi’nin raporlarına göre 2026 yılının mayıs ayında 212, haziran ayında 228, temmuz ayında 214, ağustos ayında 226, eylül ayında ise 226 işçi hayatını kaybetti. Yılın ilk dokuz ayında toplam bin 736 işçi, iş cinayetlerinde yaşamını yitirdi.

En dikkat çekici veri ise 2013 yılından bu yana ilk kez beş ay üst üste 200’ün üzerinde ölümlü iş cinayetinin yaşanmış olması.

FON SOYGUNU UNUTTURULABİLİR Mİ?

Bu acı iş cinayeti, günümüzde ülkenin en büyük vurgunu olarak kabul edilmesi gereken FON soygununu unutturur mu?

“Evet” diyenler bu kez yanıldı. Çünkü son iş cinayeti, kasım ayında 24. kuruluş yıl dönümünü kutlayan AKP içerisindeki çatlakları daha görünür hâle getirdi.

Nasıl mı?

3 Kasım 2002, AKP’nin seçimleri kazandığı; 18 Kasım ise ilk hükümetini kurduğu tarih. 2001 ekonomik krizinin gölgesinde ve 12 Eylül darbesinin ürünü olan seçim sistemiyle iktidara gelen AKP, 24 yıldır ülkeyi yönetiyor.

Bu 24 yıl, ülkemizin çok partili siyasi hayatında tek başına iktidarda kalınan en uzun dönemlerden biri. Başka bir ifadeyle, çeyrek asra yaklaşan bir iktidar dönemi…

İşte bu FON soygunu, 2001 krizinin ve 12 Eylül rejiminin ürünü olan seçim sisteminin ardından iktidara gelen siyasi yapıyı, 24. yılında sarsıyor ve çatırdatıyor.

Bu kadar uzun süre iktidarda kalan bir yönetim, ülkede yaşanan her şeyden sorumludur. Hiçbir mazereti olamaz. Çünkü 24 yıl boyunca aynı siyasi kadro ülkeyi yönetmiştir. Zaman zaman değişen bakan ve bürokrat isimleri, gerçek anlamda bir değişim değil, iktidarın kendi kadrolarını yenilemesidir.

Ülkedeki sosyal adaletsizliğin ve gelir eşitsizliğinin sorumlusu da yalnızca değişen isimler değil, AKP hükümetlerinin yönetim anlayışıdır.

Bunu böyle görmek ve okumak gerekiyor. FON vurgununun, sokağın deyimiyle FON soygununun, Cumhuriyet tarihinin en büyük ekonomik krizlerinden birine dönüştüğünü de kabul etmek gerekiyor.

Zararın 200 milyar dolar olduğu tahmin edilen bu krizin nerede duracağı ve ne kadar büyük bir hasara yol açacağı henüz bilinmiyor.

Çünkü sorun yalnızca ekonomik kriz değil.

FON BOMBASI SARAY’IN BAHÇESİNDE

Adalet Bakanı Gürlek’in “Şebeke var” açıklamasının ardından eski AKP Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Kaya’nın tutuklanması, pimi çekilmiş FON bombasını Saray’ın bahçesine bıraktı.

İktidar mensuplarının kullandığı “Yolunu kaybedenlerle vedalaşırız” sözleri ve iktidar yanlısı, iktidarın denetimindeki medyanın olaya yaklaşımı, bir ismin feda edilmesiyle konunun kapanmayacağının işareti.

Bu da gösteriyor ki FON krizi, iktidar mensubu daha birçok kişinin canını yakacak. Üstelik yalnızca kişisel ve siyasi sonuçlar doğurmakla kalmayacak; hem AKP içerisinde hem de Cumhur İttifakı’nda ciddi siyasi sonuçlara neden olacak.

FON vurgunu ve Borsa İstanbul’a ilişkin ortaya dökülen bilgiler, AKP içerisindeki bir kanadı işaret ediyor. Bu tabloyu, iktidar yanlısı yazılı ve görsel medyadaki kamplaşmada görmek şaşırtıcı değil.

Bazı çok kritik ve “dokunulmaz” isimlerin varlığı, taraflar arasında ayrım yapmayı zorlaştırsa da iktidar içerisinde şiddetli bir iç hesaplaşmanın başladığını ve bu hesaplaşmanın giderek şiddetlenerek devam edeceğini gösteriyor.

Şu gerçeği kabul etmek gerekiyor: FON vurgununa adı karışıncaya kadar partide ağırlığı bulunan Fatma Betül Kaya dâhil bir iki ismin feda edilmesiyle bu soygunun geçiştirilmesi, 24 yıldır iktidarda olmayı başaran AKP için hiç de kolay olmayacak.

Peki, FON gerçekten iktidar için SON mu olacak?